GeekMag.nl
Defensie

Luchtmacht oefent samenwerking met Franse marine: „We spelen geen oorlogje”

Luchtmacht oefent samenwerking met Franse marine: „We spelen geen oorlogje”
Leestijd: 4 min.

Vijand in beeld! Aan de horizon boven de Noordzee verschijnen kleine stipjes, die in snel tempo groter worden. Even later vallen enkele F-16’s van de Koninklijke Luchtmacht het Franse vliegdekschip FS Charles de Gaulle aan. Het Air Operation Control Station in Nieuw-Milligen levert bijstand vanaf de grond.
Rafales van de Franse luchtmacht zetten een tegenaanval in. Zo snel als de Nederlandse kisten zich vertoonden, zo snel zijn ze ook weer verdwenen. Toch keren ze even later weer terug –nu met een heel ander doel. De aanval boven de Duitse Bocht was immers maar een oefening. Een fotomoment moet de vriendschappelijke banden tussen beide krijgsmachten benadrukken. Tot zover de gezamenlijke training: een unicum voor de Nederlandse krijgsmacht en een van de weinige trainingen die ondanks het coronavirus nog wel kon plaatsvinden.

Carrier Strike Group

Frisian Flag 2020 had een van de grootste edities ooit van de jaarlijkse internationale oefening moeten worden. Maandenlang werkten verschillende defensieonderdelen achter de schermen aan een uitgebreid programma. Maar net nadat een speciale informatiewebsite was gelanceerd, gooide het coronavirus roet in het eten. Daarom schrapten de Luchtmacht en Marine bijna het gehele trainingsprogramma. Het Franse vliegdekschip FS Charles de Gaulle was echter al onderweg. Samen met bondgenoten zou het schip een zogeheten Carrier Strike Group vormen, waaraan ook Zr.Ms. Evertsen een bijdrage zou leveren. Door het coronavirus ging er echter een streep door de Nederlandse deelname, vertelt luitenant ter zee Stefan de Haan. „Verschillende oefeningen waar Zr.Ms. Evertsen met de groep aan mee zou doen, zoals Joint Warrior en de Nederlandse oefening Frisian Flag, zijn geminimaliseerd of helemaal geannuleerd. De oefenwaarde was daardoor zo verkleind dat de Koninklijke Marine heeft besloten om de Evertsen niet uit te laten varen. Defensie wil haar medewerkers maximaal inzetbaar houden. Daarom wegen we de risico’s op besmetting af tegen het grote belang om operationeel gereed te blijven.” Die afweging blijkt niet ongegrond: op woensdag 8 april meldt de Franse marine dat aan boord van het vliegdekschip 40 bemanningsleden zijn met verschijnselen van het coronavirus.

De oefening mocht dan niet doorgaan, toch was die voor de Marine wel van groot belang vertelt De Haan: „Het belang van Carrier Strike Groups neemt toe. Deze vlootverbanden, met als zwaartepunt één of meerdere vliegdekschepen, hebben een forse slagkracht. Bovendien kunnen ze via zee overal naar toe varen. Om met onze Westerse bondgenoten effectief als één blok te kunnen optreden, is het noodzakelijk om de eenheden binnen een verband te laten oefenen.” De fregatten van de Koninklijke Marine namen daarom bijvoorbeeld al deel aan Carrier Strike Groups van de Fransen, Britten en Amerikanen. In het laatste halfjaar van 2019 voer de Zr.Ms. De Ruyter drie maanden mee in een Amerikaanse Carrier Strike Group onder leiding van de USS Eisenhower. In de Carrier Strike Groups onderscheiden de Nederlandse fregatten zich vooral op het gebied van luchtverdediging. De Haan: „Fregatten als Zr.Ms. Evertsen en Zr.Ms. De Ruyter kunnen met hun geavanceerde ‘Smart L’-radar tot in de ruimte vijandelijke raketten waarnemen en blijven volgen.” Die technologie bleef nu echter onbenut.

Heel nieuwe dimensie

Omdat de FS Charles de Gaulle de Nederlandse wateren toch aandeed, deed de Koninklijke Luchtmacht wel alsnog een aantal ‘uitgeklede’ oefeningen. Kern van de oefening was de samenwerking met andere landen en het samenwerken met een ander krijgsmachtdeel –een combined joint operation. De FS Charles de Gaulle bracht daarbij een heel nieuwe dimensie in voor de betrokken krijgsmachtonderdelen. De Nederlandse krijgsmacht heeft immers geen vliegdekschip, maar heeft ook geen kisten die op een vliegdekschip kunnen stijgen en landen. De samenwerking op het water en op het land vereist bovendien de nodige coördinatie. „Je kunt niet face-to-face met iemand plannen en evalueren”, vertelt een F-16-piloot -‘geen naam’- van het 322 sqn van Vliegbasis Leeuwarden. „Vooral het nabespreken is belangrijk, want daaruit kun je lessen trekken. Het is ook lastiger om dingen uit te leggen of om er zeker van te zijn dat je elkaar helemaal begrijpt. Daarom is het dus altijd beter om vanaf dezelfde locatie te opereren.” Toch verliep de samenwerking goed: „We spreken dezelfde taal en konden daardoor toch effectief samenwerken. En dankzij goede NATO-communicatiesystemen konden we alles prima coördineren.”
Hoe bijzonder de komst van het Franse vliegdekschip naar de Noordzee ook was, het is niet ondenkbaar dat in de toekomst intensieve samenwerking noodzakelijk is. „Tegenwoordig werken we alleen maar in coalitieverband”, vertelt de F-16-piloot. „Dat kan dus ook met vliegtuigen van een carrier.” Je kunt dus maar beter voorbereid zijn.

Een vriendschappelijk luchtgevecht

Tijdens de combined joint operation oefenden de Nederlandse vliegers alle mogelijke missietypen, van defensief tot offensief. Tijdens het offensieve deel vielen Nederlandse gevechtsvliegtuigen het Franse vliegdekschip aan. Vanuit Leeuwarden wordt benadrukt dat de training serieus was –geen ‘oorlogje spelen’. „We hebben geen Frankrijk tegen Nederland gespeeld ofzo. Bij iedere missie bootsten we een ‘aggressor’ na die moest worden uitgeschakeld of tegengehouden. Zowel de Franse als Nederlandse vliegtuigen simuleerden dat ze een vijand waren –elk met andere capaciteiten. Het heeft niet zoveel trainingswaarde om alleen maar in de pan gehakt te worden. Daarom wilden we ervoor zorgen dat de gesimuleerde dreiging aanzienlijk was, maar dat we die dreiging door goed gezamenlijk optreden konden overwinnen.”
Redactie

De redactie van GeekMag.nl is altijd op zoek naar mooie verhalen. Over defensie, luchtvaart en vervoer, maar vooral mensen. Op GeekMag.nl delen we die verhalen en geven we je een kijkje in een wereld waarin je niet zomaar binnenkomt.

GeekMag.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *